لزوم نظارت دقیق بر نحوه صدور مجوز و نحوه فعالیت مراکز خیریه در شهرستان بناب

به گزارش بناب نیوز به نقل از فارس، نیکوکاری در کشور ما از سابقه‌ای طولانی برخوردار بوده و همواره به‌عنوان یک اصل مهم مورد تکریم بوده است و دین مبین اسلام نیز با صفت «خداوند بخشنده و مهربان» به بخشندگی تأکید کرده است.

انفاق و تعاون در دین مبین اسلام از جایگاه و منزلت ویژه‌ای برخوردار است و در این میان نقش مشارکت مردمی و سازمان‌های خیریه در بهبود و ارتقاء سطح زندگی اقشار آسیب‌پذیر بسیار حائز اهمیت است؛ چراکه روند خدمات‌رسانی این اقشار بروکراسی و پیچیدگی مراحل اداری دولتی را ندارد و افراد نیازمند می‌توانند در کمترین زمان ممکن به خدمات موردنیاز خود دست یابند.

از طرف دیگر، فعالیت این نهادها کمکی به دولت در جهت افزایش رفاه جامعه است به‌طوریکه نقش مشارکت‌های مردمی در جریان زلزله‌های متعدد اتفاق افتاده، سیل‌ها و اخیراً در بحث شیوع ویروس کرونا غیرقابل انکار بوده است و این نهادهای مردم محور نقش بازوی قدرتمند دولت را در حمایت از اقشار آسیب‌پذیر ایفا کردند.

خیل عظیم کمک‌های مردمی و فعالان اقتصادی در جامعه امکان‌پذیر نخواهد بود مگر با اعتماد عمومی که بر فعالیت این نهادهای خیریه در جامعه جریان دارد.

این اعتماد باعث می‌شود تا خیرانی که درگیر مسائل کاری و زندگی شخصی خود بوده و سرمایه و فرصت کافی برای شناسایی گروه‌های آسیب‌پذیر را ندارند و یا مبالغ انفاق آنها که به تنهایی کفاف حل مشکلی از مشکلات این قشر را نمی‌دهد، با سپردن مبالغ خرد خود به این نهادها از هزینه‌کرد درست، به‌جا و البته به موقع کمک‌های اهدایی آسوده خاطر باشند.

در حقیقت هیچ تردیدی در ضرورت وجود و گسترش این‌گونه مراکز خیریه وجود ندارد به‌شرطی که بستر و زمینه سودجویی احتمالی از سوی مراکز به اصطلاح خیریه نیز به حداقل ممکن کاهش یابد.

به‌عبارتی واضح‌تر، اگر تابوی پرسش و پاسخ از این مؤسسات شکسته نشود، بیم آن می‌رود که شکل‌گیری مؤسساتی که با اهداف سوء در قالب نهادهای خیریه فعالیت می‌کنند، شتاب گیرد.

شهرستان بناب از جمله مناطقی در کشور است که سال‌های سال است، فعالیت برخی از این مؤسسات چشمگیر است ازجمله مؤسسه خیریه انصارالمهدی و مؤسسات خیریه مساجد مهرآباد، انقلاب، حافظ و ده‌ها مؤسسه دیگر در این شهرستان که در کنار جمع‌آوری و اهدای کمک‌های مالی و کالا به حادثه‌دیدگان حوادث غیرمترقبه در اقصی نقاط کشور نسبت به تهیه و اهدای جهیزیه به صدها نوعروس همچنین مواد غذایی به نیازمندان اقدام می‌کنند و شفافیت را نیز سرلوحه کار خود قرار داده‌اند.

قطعاً خطاهای انسانی نیز همواره در کنار این حجم از ایثار و تعاون وجود داشته تا جایی‌که معاون وقت سازمان بهزیستی کشور در دی‌ماه سال 1397 اذعان کرده بود که برخی خیریه‌ها مؤسسات پولشویی شده‌اند و فعالیت چنین مجموعه‌هایی باعث می‌شود تا به حیثیت و فعالیت ستودنی مراکز و مجموعه‌های خیریه سالم و پاک نیز آسیب رسانده شود.

بنابراین، به‌منظور به حداقل رساندن خطاهای انسانی مؤسسات خیریه باید در اتاق شیشه‌ای باشند به‌گونه‌ای که رصد فعالیت‌ها و برنامه‌های این نهادها قابل دسترس برای تمام سطوح از خیرین و نهادهای نظارتی، کنترلی و بازرسی باشد.

در این زمینه اخیراً در سطح کشور و به‌واسطه آن در شهرستان بناب نیز شاهد گسترش مراکز خیریه در قالب فضای مجازی بوده‌ایم تا جایی‌که برخی سایت‌ها نیز وارد این گود شده و اقدام به جمع‌آوری کمک‌های خیران می‌کنند.

از این رو، یکی دیگر از مهم‌ترین عناصر در حفظ اعتماد مردم و حامیان مالی نسبت به مؤسسات خیریه عنصر شفافیت است. این مؤسسات باید مجوز فعالیت، اسامی اعضای هیأت مدیره و هیأت امنای خیریه همچنین گزارش‌های مالی حسابرسی شده را برای اثبات حسن نیت و شفافیت در دسترس تمام مراجعان قرار دهند.

پرواضح است، اگر اعتماد خیران و خیریه‌ها به هر دلیلی خدشه‌دار شود هم نهادهای خیریه آسیب می‌بینند و هم کمک‌های مالی خیران به‌دلیل مشغله‌های شخصی به‌موقع به شخص نیازمند حقیقی نمی‌رسد و از طرفی ممکن است فرد نیازمندی از چند خیر یا خیریه کمک دریافت کند و این در حالی است که فرد نیازمند دیگری اصلاً مورد شناسایی قرار نگرفته و از کمک‌های مردمی بی‌بهره بماند.

به هر حال نهادهای صدور مجوز باید در نقش یک نهاد نظارتی، کنترلی و بازرسی تلاش کنند تا این نهادها را راستی آزمایی کنند و حتی از طریق اعزام نیروهای خود در قالب نیازمند یا نیازمندان حقیقی اما بدون معرفی نامه روند سرعت انجام کار، نحوه پاسخگویی این نهادها به فرد و نحوه حصول اطمینان از میزان نیازمندی مراجعه‌کنندگان را بررسی کنند و اجازه ندهند هر کسی در صدد راه‌اندازی مؤسسه خیریه برآید.

نگارنده: جاوید بنابیان